منطقه

گزارش‌های اخیر درباره شلیک و انجام بیش از ۴۰۰ حمله علیه مواضع حوثی‌ها در ولایت‌های مختلف یمن، بار دیگر توجه جهانیان را به یکی از طولانی‌ترین و پیچیده‌‌ترین بحران‌های خاورمیانه جلب کرده است. انتشار این‌گونه اخبار تند و تیز نباید ما را به این برداشت اشتباه برساند که با یک تحول کاملاً ناگهانی روبرو هستیم. درگیری میان نیروهای دولتی یمن و حوثی‌ها (نیروی نیابتی ایران) سابقه بیش از دو دهه دارد و از جنگ‌های شش‌گانه صعده در دهه ۲۰۰۰ میلادی تا به امروز همواره در جریان بوده است.

علی خامنه‌ای، متولد ۱۳۱۸ در مشهد، پس از طی تحصیلات حوزوی و فعالیت‌های ضدپهلوی، با وقوع انقلاب ۵۷ به سرعت در ساختار قدرت ارتقا یافت و در سال ۱۳۶۸ به مقام رهبری مطلقه رسید. دوران طولانی زمامداری او به عنوان مخوف‌ترین رهبر تاریخ معاصر ایران، با سرکوب خونین اعتراضات مردمی تحت لوای احکام سخت‌گیرانه مذهبی و هم‌چنین انزوای شدید بین‌المللی کشور گره خورد. سرانجام، این حکومت سرکوبگرانه در ۲۹ فبروری ۲۰۲۶ با کشته شدن وی در حمله مشترک و غافلگیرانه اسراییل و امریکا به پایان رسید.

مراسم تشییع پیکر آیت‌الله علی خامنه‌ای، دومین رهبر ایران که در نخسیتن روز حمله امریکا و اسراییل در تهران با جمعی از اعضای خانواده و مقام‌های درجه یک نظام ایران کشته شد، پس از ماه‌ها تعویق، برای ۱۳ سرطان ۱۴۰۵ برنامه‌ریزی شده است. در این میان، غیبت احتمالی مجتبی خامنه‌ای به عنوان جانشین و رهبر سوم می‌تواند بزرگ‌ترین چالش رسانه‌ای و حاکمیتی این مراسم باشد.

آتش‌بس شکننده در جنوب لبنان عملاً به دماسنجی برای تفاهمات کلان تهران و واشنگتن تبدیل شده است؛ در حالی که ارتش اسرائیل و حزب‌الله بدون توجه به توافقات کاغذی، به تبادل آتش روزانه و جنگ فرسایشی خود ادامه می‌دهند، ایالات متحده و ایران تلاش می‌کنند از طریق یک کانال چهارجانبه کاهش تنش در سوئیس، بحران را مدیریت کنند. با این حال، تداوم درگیری‌های میدانی و شروط متناقض دو طرف (اصرار اسرائیل بر حفظ منطقه امنیتی و پافشاری حزب‌الله بر عدم عقب‌نشینی)، به همراه تهدیدهای متقابل نظیر اهرم تنگه هرمز از سوی ایران و تمدید معافیت‌های نفتی ۶۰ روزه از سوی امریکا، کل سازه دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن را در آستانه فروپاشی قرار داده است.