Skip to content
رفتن به محتوا

پژوهش

پژوهش، تحلیل مبتنی بر شواهد و زمینه عمیق‌تر

محمداسماعیل مبلغ، روشنفکر نخبه هزاره
تحلیل
پژوهش

بازخوانی اندیشه و میراث محمداسماعیل مبلغ

تاریخ معاصر افغانستان پر از ستاره‌های درخشانی است که پیش از رسیدن به نیمه‌راهِ آسمان، در طوفان‌های سهمگین سیاسی خاموش شدند. در این میان، محمداسماعیل مبلغ یکی از حیرت‌انگیزترین و در عین حال گمنام‌ترین نوابغ فکری نیمه دوم قرن بیستم است؛ مردی که قلمی به صلابت صخره و اندیشه‌ای به پویایی رود داشت، اما جغرافیا و تاریخِ بی‌رحم، او را در اوج پختگی از جامعه‌اش ربود. برای درک عظمت فکری او، باید زیست‌نامه، دغدغه‌های بنیادین و آن ابعادِ ناگفته‌ای از زندگی‌اش را ورق بزنیم که او را به معماری برای سقف مشترک فکری افغانستان تبدیل می‌کرد.

جمال صادقی
رودخانه آمودریا در آسیای مرکزی
توضیح‌دهنده
پژوهش

گره کور ژئوپلیتیک آب در آسیای مرکزی: افغانستان و بازتنظیم موازنه قدرت در حوضه آمودریا

ورود تهاجمی افغانستان به معادله آب آسیای مرکزی با احداث مگاپروژه کانال «قوش‌تپه»، موازنه قدرت چنددهه‌ای میان کشورهای بالادست و پایین‌دست حوضه آمودریا را به هم زده است. کابل با اتکا به حق‌آبه دست‌نخورده تاریخی خود، از آب به عنوان ابزاری برای مشروعیت سیاسی، اشتغال و امنیت غذایی استفاده می‌کند؛ اقدامی که به دلیل نبود چارچوب‌های حقوقی فراگیر و ضعف‌های مهندسی کانال، خطر کاهش ۳۰ درصدی جریان آب و بروز بحران شدید اقتصادی و زیست‌محیطی را در کشورهای پایین‌دست (مانند ازبکستان و ترکمنستان) به همراه دارد و ضرورت گذار از تقابل به دیپلماسی مشترک هیدروپلیتیک را بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌سازد.

تیم تحریریه